Điều đó nói lên điều gì với bạn? Còn tôi hiểu là nếu có điều gì phiền lòng, tốt nhất nên bày tỏ thay vì giữ kín trong bụng. Có những lúc bày tỏ suy nghĩ là hoàn toàn chính đáng, thậm chí nên làm, dù đó là lời phàn nàn, lo ngại, khiến ta tức giận, bất đồng quan điểm… Nói lên suy nghĩ mang lại nhiều lợi ích, đặc biệt nếu điều ta nói giúp hiểu biết sâu sắc hơn hoặc đưa ra góc nhìn khác.
Tuy nhiên, có những lúc tốt nhất không nên nói, đặc biệt nói khi tức giận, không cân nhắc tác động tiêu cực có thể xảy ra. Việc nói ra suy nghĩ, cảm xúc có thể khiến ta cảm thấy tốt hơn nhưng cũng có thể gây tổn hại. “…lưỡi là một phần nhỏ của thân thể nhưng lại hay khoe khoang […] Nó giống như lửa […] làm hư hỏng con người, thiêu đốt cả đời sống” (Gia-cơ 3:5-6)
Vậy nên bày tỏ những gì mình nghĩ, cảm nhận hay nên im lặng vì sợ rắc rối có thể xảy ra? Câu trả lời đơn giản là tùy thuộc vào hoàn cảnh và nội dung lời nói. Dưới đây là một số nguyên tắc để đánh giá những gì định nói và cách ta nói:
+ Nên kiệm lời:
Đôi khi càng ít nói càng tốt. Càng nói nhiều, ta càng dễ nói sai, hối tiếc. “Hễ lắm lời, vi phạm nào có thiếu. Nhưng ai giữ im lặng thì khôn ngoan” (Châm ngôn 10:19). “Ngay cả kẻ dại cũng được coi là khôn ngoan nếu im lặng, và là người sáng suốt nếu biết giữ lưỡi mình” (Châm ngôn 17:28)
+ Chỉ nói khi lời đó mang lại lợi ích cho người khác:
Lời nói của ta có thể là công cụ mạnh mẽ để làm điều tốt khi được dùng cách khôn ngoan, đúng lúc. “Đừng để một lời xấu xa nào ra khỏi miệng anh em, nhưng khi cần nói thì nói lời có ích cho việc gây dựng người khác theo nhu cầu của họ, hầu cho người nghe được ích lợi” (Ê-phê-sơ 4:29). “Lời nói dịu dàng như mật ong, ngọt ngào cho tâm hồn và chữa lành xương cốt” (Châm ngôn 16:24)
+ Bày tỏ suy nghĩ cách thận trọng:
Một số người có xu hướng nói trước khi nghĩ, không cân nhắc tác động của lời nói. “Ai gìn giữ môi miệng, giữ được mạng sống mình, nhưng ai nói năng thiếu suy nghĩ sẽ bị hủy hoại” (Châm ngôn 13:3). “Hỡi anh em yêu dấu, hãy hiểu điều này: ai cũng phải mau nghe, chậm nói, chậm giận” (Gia-cơ 1:19)
+ Cân nhắc trước khi nói:
Nói năng bốc đồng là thói quen xấu. Một khi lời đã thốt ra, ta không thể nhấn nút “Hoàn tác” như trên máy tính. “Lời thiếu suy nghĩ đâm thấu như gươm, nhưng lưỡi người khôn ngoan đem lại sự chữa lành” (Châm ngôn 12:18); “Người có tri thức biết kiềm chế lời nói mình, người có hiểu biết giữ tinh thần bình tĩnh” (Châm ngôn 17:27)
Robert J. Tamasy
(Nguồn: CBMC International | Biên tập: Thảo Phạm | Minh họa: Internet | Xem thêm: Châm ngôn 12:18; Ma-thi-ơ 12:36-37; Cô-lô-se 3:8, 4:6; I Tê-sa-lô-ni-ca 5:11; Gia-cơ 1:26,30)
Câu hỏi suy ngẫm/thảo luận:
1. Hãy nghĩ về một lần bạn quyết định không nói điều gì đó mà sau này bạn nhận ra lẽ ra mình nên nói? Tại sao nên, tại sao không?
2. Hãy nghĩ về một lần bạn lỡ nói rồi lập tức hối hận? Tác động của những lời lẽ ra nên im lặng là gì?
3. Chúng ta đang sống trong một thế giới tràn ngập ngôn từ, nơi mọi người có xu hướng nói bất cứ điều gì họ nghĩ, bất cứ khi nào họ muốn, trên bản tin, chương trình trò chuyện, ở cuộc mít-tinh chính trị, nơi công cộng, trong các cuộc họp, ở nhà… Hậu quả của những “lời mất kiểm soát” là gì?
4. Theo bạn, tại sao lời nói có sức mạnh đến vậy – cả tốt lẫn xấu? Bạn nghĩ gì về câu tục ngữ: “Gậy gộc có thể làm gãy xương tôi, nhưng lời nói không bao giờ làm tổn thương tôi”?
THỬ THÁCH TUẦN NÀY
Bạn thuộc kiểu người giao tiếp bằng lời thế nào? Bạn nhanh chóng bày tỏ suy nghĩ hay cân nhắc kỹ lưỡng trước khi nói?
Tuần này, hãy gặp một người bạn tin tưởng để thảo luận vấn đề này. Bạn có thể cầu nguyện để thận trọng hơn trong lời nói. Bạn có thể chia sẻ với một đồng nghiệp cần được góp ý, xây dựng về cách nói?
