Không gì rõ ràng hơn sự phát triển, leo thang của cái gọi là “bắt nạt trên mạng”. Các cá nhân, đặc biệt là giới trẻ đang trở thành mục tiêu trên mạng xã hội với những lời lẽ công kích ác ý. Đáng buồn thay, nhiều thanh thiếu niên dễ tổn thương đã phải chịu đựng nỗi đau này, đôi khi dẫn đến tự tử.
Chúng ta cũng muốn tin điều này không xảy ra trong thế giới người lớn, đặc biệt nơi làm việc, nhưng điều đó không đúng. Không ít nơi làm việc có nạn lạm dụng bằng lời nói giữa cấp trên với cấp dưới; giữa đồng nghiệp với nhau… Nơi có những cơn giận bộc phát, đồng nghiệp bị hạ thấp nhân phẩm trước mặt người khác, có những email, tin nhắn vu cáo, bôi nhọ… đầy ác ý được gửi đi, đưa lên mạng xã hội và nhiều hình thức giao tiếp khác nhằm bôi nhọ, tấn công con người.
Trong nhiều trường hợp, đây là vũ khí sát thương nghiêm trọng. Nên Kinh Thánh có rất nhiều lời răn dạy về việc lạm dụng lời nói, dù bằng môi miệng hay văn bản. Cả Cựu và Tân Ước đều nhắc nhở ta về sức mạnh và mối nguy hiểm của việc sử dụng, lạm dụng ngôn từ.
+ Sức mạnh trong một thực thể nhỏ:
Không nên đánh giá thấp tác động to lớn của lời nói, cần lựa lời một cách khôn ngoan. “Cũng vậy, cái lưỡi là một bộ phận nhỏ nhưng khoe khoang những việc lớn. Một tia lửa nhỏ có thể làm bùng cháy cả một cánh rừng rộng lớn biết bao! Cái lưỡi cũng là ngọn lửa. Trong các chi thể của chúng ta, lưỡi là thế giới của tội ác, làm ô uế toàn thân, đốt cháy cả cuộc đời, và chính nó cũng bị lửa địa ngục đốt cháy” (Gia-cơ 3:5-6)
+ Sức mạnh cả tốt lẫn xấu:
Như cái búa có thể đóng đinh vào gỗ, cũng có thể đập nát ngón tay ta. Cái lưỡi có khả năng mang lại lợi ích, cũng có thể dùng chỉ trích, rủa sả, nói lời dung tục. “Chúng ta dùng lưỡi để chúc tụng Chúa, Cha chúng ta, và cũng dùng nó để nguyền rủa loài người, là loài được tạo dựng theo hình ảnh Đức Chúa Trời. Từ một miệng mà ra cả sự chúc tụng lẫn nguyền rủa sao? Thưa anh em của tôi, đừng như vậy” (Gia-cơ 3:9-10)
+ Có thể kiểm soát:
Như một xạ thủ không bắn trước khi ngắm kỹ, nên nhớ nếu không tính toán tác động khi nói, khi viết, nó sẽ dễ dàng trở thành vũ khí thay vì phương tiện truyền đạt thông tin, ý tưởng, cảm xúc. Ta có khả năng lựa chọn khi nào nên nói, nên không; nên nói gì và nói thế nào. “Nếu lắm lời, vi phạm nào có thiếu, nhưng ai kềm chế môi miệng mình là người khôn ngoan” (Châm ngôn 10:19)
+ Công cụ khích lệ, gây dựng:
Trong thế giới đầy dẫy tiêu cực, việc chủ động kiệm lời, ta chỉ nên nói khi chúng mang lại lợi ích cho người, cho mình. “Chớ có một lời độc ác nào ra từ miệng anh em; nhưng khi cần nói, hãy nói lời gây dựng, đem lại lợi ích cho người nghe” (Ê-phê-sô 4:29)
Robert J. Tamasy
(Nguồn: CBMC International | Biên tập: Thảo Phạm | Ảnh: Pixabay | Xem thêm: Châm ngôn 4:24; 10:20-21,32; 11:12; 13:3; 15:1,23; 16:13; Ma-thi-ơ 5:22-24)
Câu hỏi phản ánh/thảo luận
1. Bạn có nhớ một lần ai đó nói, viết, qua email, tin nhắn… khiến bạn bị tổn thương? Nó ảnh hưởng thế nào đến bạn, đến mối quan hệ giữa bạn với người ấy?
2. Bạn có nhớ lần bạn nói, viết điều gì với người khác một cách vội vàng trong lúc tức giận… sau đó bạn hối hận những gì mình đã bày tỏ? Kết quả ra sao? Nhìn lại, bạn nghĩ mình có thể làm khác hơn?
3. Các đoạn Kinh Thánh trích dẫn mô tả sức mạnh và tác động mà lời nói có thể tạo ra trong mọi hoàn cảnh. Tại sao điều này đặc biệt quan trọng, cần ghi nhớ khi ta đối diện với biết bao yêu cầu, áp lực trong công việc?
4. Khi nghĩ đến những lời nói, bài viết có tác dụng tích cực, ích lợi cho người nghe, có bao giờ bạn cảm thấy đặc biệt được khích lệ, được nâng đỡ bởi lời ai đó nói? Nó ảnh hưởng đến bạn thế nào vào thời điểm đó và cả sau này?
THỬ THÁCH TUẦN NÀY
Tuần này có lẽ là thời điểm tốt để bạn tự đánh giá bản thân. Bạn có hay bất cẩn trong cách dùng từ để nói, viết, và rồi làm tổn thương người khác, gây tiêu cực mà không cân nhắc hậu quả?
Đôi khi thật khó khách quan khi đánh giá khuyết điểm của chính mình. Hãy hỏi người bạn tin tưởng, nhóm bạn, nhóm CBMC của bạn… xem họ có nghĩ bạn cẩn thận, chu đáo trong giao tiếp? Hãy cởi mở đón nhận các góp ý nếu họ nói bạn cần cải thiện.
